Familieopstellingen en systemisch werk.

Wat is een familieopstelling?

Een familieopstelling is een systemische werkvorm waarmee verhoudingen en patronen binnen een familie of ander systeem zichtbaar kunnen worden. We kijken niet alleen naar wat je bewust weet, maar ook naar terugkerende dynamieken zoals loyaliteit, verantwoordelijkheid, verlies, uitsluiting, afstand of het overnemen van een rol die oorspronkelijk niet van jou was.

Een opstelling kan helpen om vanuit een ander perspectief naar een vraag of patroon te kijken. Soms wordt daardoor zichtbaar waarom je jezelf steeds aanpast, waarom je moeilijk los kunt laten, waarom je voortdurend voor anderen zorgt of waarom bepaalde emoties sterker lijken dan je op basis van de huidige situatie zou verwachten.

Waar kan een familieopstelling over gaan?

Een familieopstelling kan worden ingezet bij heel verschillende vragen, bijvoorbeeld wanneer je:

• steeds dezelfde patronen tegenkomt in relaties
• moeite hebt met grenzen stellen of nee zeggen
• je sterk verantwoordelijk voelt voor anderen
• merkt dat je snel gaat pleasen of jezelf wegcijfert
• spanning ervaart in de relatie met ouders, kinderen of andere familieleden
• een verlies, scheiding of andere ingrijpende gebeurtenis meedraagt
• het gevoel hebt niet helemaal je eigen plek in te nemen
• merkt dat bepaalde patronen van generatie op generatie terugkomen
• veel begrijpt, maar merkt dat inzicht alleen nog niet voldoende verandering brengt

Een familieopstelling is geen manier om vast te stellen wat er feitelijk in eerdere generaties is gebeurd. Het is een ervaringsgerichte methode waarmee we onderzoeken welke betekenis, gevoelens en patronen in jouw systeem een rol kunnen spelen.

Familiepatronen en intergenerationele overdracht

Binnen families worden niet alleen verhalen, waarden en gewoonten doorgegeven. Ook manieren van omgaan met spanning, verlies, verantwoordelijkheid, nabijheid en veiligheid kunnen van generatie op generatie worden aangeleerd.

Misschien groeide je op in een gezin waarin emoties weinig ruimte kregen, waarin je vroeg zelfstandig moest zijn of waarin zorgen voor anderen belangrijker voelde dan luisteren naar jezelf. Wat ooit logisch was binnen jouw gezin kan later in je volwassen leven een patroon worden waar je last van krijgt.

Systemisch werken gaat daarom niet over de vraag wie er fout zat, maar over de vraag: Wat heb jij geleerd om erbij te horen, loyaal te blijven of jezelf veilig te houden?

Familieopstellingen en onveilige hechting

Familiepatronen en hechtingspatronen kunnen nauw met elkaar verweven zijn. Wanneer verbinding vroeger bijvoorbeeld gepaard ging met onvoorspelbaarheid, emotionele afstand, conflicten of veel verantwoordelijkheid, kan dat invloed hebben op hoe je later relaties aangaat.

Je kunt dan verlangen naar nabijheid en tegelijkertijd bang zijn om jezelf daarin kwijt te raken, moeite hebben met vertrouwen of automatisch gaan aanpassen zodra er spanning ontstaat. In systemisch werk onderzoeken we welke plek jij daarin hebt ingenomen en welke oude bewegingen je vandaag misschien nog herhaalt.